2009-10-19 19:42:50
Харц тань
Уйтгараар дүүрж
Саргүй шөнө мэт болжээ
Хонгор минь!
Нүднээс тань
Өөрийгөө л хардаг байсансан
Би хааччихаа вэ?
2007.01 Түнэл сум
2009-10-10 14:11:26
Чиний хүзүүнд хүрч алдрах нэгэн мөчир чичирч байгааг
Чагна даа. Тэр хөлөрчихөөд хөдлөж ч чадахгүй
Хүнийх юм шиг бие нь хүчрэгдэхгүй, хөөрхийлөлтэй!
Чагна даа. Уринбайн халуунд чинь тарчилахыг, угнаасаа
Үзүүр хүртэлх эс бүхэнээ мэдрэхийг, хүрч тэвчихгүй, хөдлөж ч
Чадахгүйдээ шаралхахыг, хоолой нь зангирахыг, хүчлэн инээхийг
Чагна даа (Шоолох хэрэггүй ээ) Ганцхан л чагначих
Солиортол дурласан мөчрийг үзэн ядталаа өрөвдөх вий чи!
2009,9,30 нд УБ хот
2009-10-07 20:24:45
(Домог дууль)“Устай чулуу тааралдвал үмхэж битгий тоглож байгаарай” могойны өндөг байгаа юм гэнэ лээ…
Дивангарт нэг хүнээс…..
(Эмээгийн захиас)
Эрт урьдын цагт гээд
Үлгэр эхэлдэгггүй байсан үеийн
Амар сайхандаа жаргав гээд
Үлгэр дуусдаггүй байсан цагийн
Элин домог
Алсын хатавчинд ургаж
Айзам шүлгэнд минь яргав....
Зохиогч
Домгийн цагаан азарга
Над руу айсуй...
Дороос нь манарсан тоос ану
Үүл ажуу...
Дээрээ эзэнгүй эмээлийн
Гөлөм нь хийсэж айсуй...
Дэрвэж буйн шалтаг ану
Салхи ажуу...
Буруу талын дөрөө нь
Хадтай харшин ханхийхүй
Бие жихүүцсэн домог шивнэсэн ину
Энэ ажуу...
"Үр могой" цааш унших »
2009-10-04 12:17:41
Бүүдгэр дэнгийн гэрэлд
Бид хоёр
Нэг нэгийгээ ширтээд л
Аниргүй...
Тэр санааширч байх шиг
Тэнд нь л би байгаасай.
2007.03 УБ хот
2009-09-23 11:12:58
Гунихруу талын элгэнд ганц шувуу эргэх нь ч уйлах шигГадаа жалгын эхэнд чєдєртэй морь vvрсэх нь уйлах шиг… Монголын яруу найрагт Дамдинсvрэнгийн Урианхай хэмээх нэгэн ертєнц бий. хэлхгэр дээл ємсчихєєд, сахал vсээ цантуулан алхаж яваа нь Улаанбаатарын євлийг чимдэг. Хийц этгээд монгол цамцтай, халуунд vvртэсхийн, их vсэн дороосоо нарыг нvд буландан харсхийж нуруугаа vvрэн айсуй нь Улаанбаатарын зуныг ер бусын бодлогоширонгуй болгодог. Тийм л содон хvн. Юунд ч vл халирах хэнэггvй мэт, тэгсэн мєртлєє хачин нарийн хуниас нугалаастай шvлэг бичиж тvvндээ автаад уйлна. Бодь амгалан ч юм шиг, тэгсэн мєртлєє жигтэйхэн улстєржиж Ганц хvний хєдєлгєєн” хvртэл байгуулсан. Бvхнийг таньж нэвтэрсэн гvн ухаантан мэт, тэгсэн мєртлєє амьдралын хамгийн энгийн зvйлсийг гайхаж хачирхана. Хуучин цагт манай ємнєє барих эдийн засагчдын нэг явсан атлаа зах зээлийн аашийг єнєє болтол ойлгож ухаарахгvй халаглана. Євгєн хvн мэт, тэгсэн хэрнээ vс сахлын цаанах нvvр царай нь хачин толимог саруул. Буддын шашны ёс жаягийг тєгс мэднэ тэгсэн мєртлєє Есvсийг бас шvтнэ. Тийм л оньсого мэт ертєнц. Тэр ертєнцийн гvн рvv єнгийж vзэх амаргvй. Гэвч тийш єнгийх нэгэн vvд-єрх бий. Тэр бол яруу найраг.
"Д.Урианхайн ертөнц ер бусын этгээд хачин vзэгдлээр дvvрэн" цааш унших »
2009-09-20 15:22:35
Бөөн бөөнөөр үүлс урссаар
Бороо орохгүй!
Бүгдийг мартсан мэт...
Нарны шаргал туяа
Навч болоод өвсөнд шингэсээр
Намар болж байна
2008,6,12 нд УБ хот
2009-09-19 15:43:31
Үүлс тасраад л
Хотын тэнгэрээр
Үйрмэг ширхэг болон бударна
Намрыг дарахаар...
2007.01 Түнэл сум
2009-09-07 14:14:27
Уулын хазгайг жаахан налаад ургачихсан нарийхан улиангар
Уйлах гээд ч байгаа юм шиг,
инээх гээд ч байгаа юм шиг навчис нь үл мэдэгхэн хөдөлнө.
Учирсан хоёрын шивнээг чагнахыг хүссэн эмгэн саран
Урагш хойш найгах моддын сиймхийгээр шагалзана.
Хөвчийн шөнө хэрэмний үүрнээс цухуйгаад
Хөхөлбөр туяа татуулан цэцэгс бүрийг ороож, жим бүхэнийг хучина.
Хосын хөнгөн үнсэлтээс ойн үлгэр эхлэж
Хонгор эрвээхэйс болоод гэрэлт цохсын дунд эргэлдэнэ.
Түнэлийн түнэр шөнө бичив. 2009,7 сар.
2009-09-07 14:13:17
Далдичсан харцас адил борооны дуслууд
зүг бүрнээ үсчиж байхад
Дахиад дууграхыг хүлээсэн мэт модод
чив чимээгүй байхад
Чи гуниглагч шувууны дүрд хувилаад
яг миний дэргэдээс нисчихсэн
Би хатагтай ганцаардлыг сугадаад
харсан зүгтээ яваад л өгсөн
Хэлэх үг зөндөө байсаан хонгор минь!
Хэлтгий төгсвөл дурлал сайхан санагдаад...
2008,6,28 нд УБ хот
2009-06-12 13:10:38
Зүгээр л нэг амьдрах юмсан
Зүлгэн дээр гэрээ бариад . . .
Зүү утас нийлүүлэн хүүдээ дээл оёж
Амрагаа хүлээж
Амраг минь адуунаасаа ирж
Зүгээр л нэг амьдрах юмсан . . .
Ц.Хулан
2009-06-08 11:40:40
Хайран сэвэгнэх жихүүн салхин
Хавиргыг минь нэвтлэв бишүү
Хажууд байсан алдрай яагаа вэ?
Харуй бүрий гэрийг нөмөрч,
Хараацай саран тэнгэртээ гарчээ
Харин чи минь хаана байна вэ?
Үдшийн анирыг чагнан ахуйд
Үсний ширхэг сэрчигнэн байна
Үлэмж чи алс одоо юу?
Үүдэнд бөртөгнөх хөгшин нохой
Өр уран, сөөнгөтөн улих юм
Өөрийг чинь үгүйлээд байна уу?
Ай халирч одсон САРНЫ САХИУС!
2009,3,9 нд УБ хот
2009-06-07 09:51:53
Цонхны минь гэрэлд хоёр эрвээхэй
Чи бидэн шиг
Холдож ч чадахгүй, ойртож ч чадахгүй нисэлдэнэ.
2009,5,13 УБ хот
2009-06-05 18:54:18
Би салхийг хүснэм. “Салхи сэвэлзэн хөдлөх бүрийд чулууд төөрөлдөн одно” гэж эрхэм анд Л.Дашням маань, аль эрт, ерээд оны дундуур бичсэнсэн. Тийм нэг чулуу төөрөлдүүлсэн салхи. Тэрийг л би хүсээд байгаа юм. Нарийндаа салхийг ч хүсээд байгаа юм бас биш, “чулууд төөрөлдөхийг” л хүсээд байгаа юм. Гагцхүү салхинаас өөр юу ч чулуудыг төөрүүлж чадахгүй учраас л салхийг хүсээд байгаа юм. Төөрөлдсөн чулуудын гунигийг салхи надад шивнэх байх гэж горьдсондоо тэр. Л.Өлзийтөгс шиг “Салхи хуруугаа хацарт минь хүргээд авахыг” мэдрэх гэсэндээ л тэр. “Сайхан юм дэргэд байдгийг” Л.Өлзийтөгс шиг ойлгох гэсэн хэрэг. Гачлантай нь өнөөдөр “хуруугаа хацарт минь хүргэх” салхи алга. Салхи үгүй болохоор чулууд төөрөлдөхгүй байна. Чулууд төөрөлдөхгүй болохоор гуниг байхгүй. Гуниг байхгүй болохоор шүлэг байхгүй. Шүлэггүй амьдрал нэг л хачин зэгçгэр. Баяр ч хаа билээ, гуниг ч хаа билээ эл хуль, ажин түжин. Чухам ийм л үед надад салхи улам их хүсэгддэг билээ. Гэхдээ догшин ширүүн салхи бус. Догшин салхинд би дургүй. Догшин салхи шуурга биш. Тэрэнд хий хоосон сүржигнэхээс өөр юу ч байдаггүй юм. Харин шанхны үзүүр чичигнүүлэн хаа нэг сэвэлзэх… Яг л Данзангийн Нямсүрэнгийн “Хааяа нэг салхи сэвэлзэх нь шувуу жиргэх шиг болоод горхи уруу одно” гэдэг шиг. Тийм нэг зөөлөн сэвшээ салхи. Салхины сэвэлзэх нь намдахтай зэрэг шувуу жиргэх нь сонсогдоно. Шувуу жиргэхээ болиход сая горхины хоржигнох чимээ сонсогдоно. Сэвэлзэх салхины горхи уруу одож байгаагийн учир энд л байгаа байх. Хэрэв энэ сэвшээ салхи байгаагүйсэн бол горхины хоржигнооныг би хэрхэн мэдрэхсэн билээ. Энэ бол Л.Өлзийтөгсийн бичсэнчлэнгээр “Салхи ганцхан санаа алдахад л сарнин одох ногоон агшнууд”-ыг мэдрэх мэдрэмж юм. Яруу найрагт эрхэм чухал нь “салхины ганцхан санаа алдалт”. Салхины санаа алдалт байснаараа “ногоон агшнуудын” гунигийг мэдрэх болно. Энэ бол эрхмээс эрхэм.
"САЛХИНЫ ХӨДӨЛГӨӨН" цааш унших »
2009-06-03 16:56:24
Энэ их улирсан бороо зогсож, нар үүлсийн сиймхийгээр гийнэ гэдэгт итгэхгүй нь! Энгэрт минь нэвчсэн хүйтэн хэрнээ усархаг дуслуудыгээ... Итгэл болоод ирээдүйг минь урсгачихаад, өнгөрснийг л үлдээчихсэн Ийм хөндүүр хоногуудыг би тэгээд “зун” гэж нэрлэх үү? 2009,1,4 нд УБ хот
2009-06-01 09:08:05
Атаат дайснууд
Араас минь хардаг.
Их өсрөлийг нь
Энгэрээрээ бус
Нуруугаараа мэдэрдэг.
Шар үснүүд өндийн босож
Түүн рүү тэмүүлэх
Шаналгаат цагийн үргэлжлэл болж
Намрын бороонд нордог.
Уйт сэтгэлээ багтаан ядаж уйлахад
Урдаас хараад нөхөд инээлддэг.
2008.2.18 УБ хот
2009-05-22 23:58:03
Өвдөгийг чинь дэрлээд амарлаа хонгор минь
Өвсөн дотор шувууд ингэж амардаг биз ээ
Үсийг тань үнэрлэлээ хонгор минь
Үүлэн уулын цэцэг ингэж анхилдаг биз ээ
Гоо хоёр хөлийг тань үзлээ
Гол ус ийм намуухан урсдаг биз ээ
Гоц хасын ялгарах сарны гэрэл дунд тэгээд
Гойд амтлаг улаан нэг лийр боловсордог бизээ
Эрдэнийн хоёр товчоор тань эрхэллээ хонгор минь
Илчит наран бөмбөрцөг ийм халуун байдаг биз ээ
Ээрэм талын чөлөө руу тэгтэл хоёр амьтан цахилвай
Энэ хоёр бодвол Эрээнцавын минь чандага бизээ
Ууц бэлхүүсийг тань тэвэрлээ хонгор минь
Усны гүндээ загас ийм эвтэй байдаг биз ээ
Уяхан булбарай уруулыг тань шимлээ хонгор минь
Улаалзганы шимүүстэй дарс ийм амттай байдаг даа
Шүдний хэвийг эгэм хоолойд тань үлдээлээ хонгор минь
Шүрэн ундрамт зүүлтэн чимэг гэж байдагдаа
Усан үзмийн хүрэн хүйсний тань хилийг давлаа
Урьд Даргангийн алтан харгана ийм үйстэй дээ
Хурц хумс тань цээжин дээр алмааз адил зурлаа
Хулсхан биений тань хүслийг яаж номхотгох билээ
Заримдаа зүүдний саарал мананд үзэгддэг
Залуухан тэр охин чоно ямар учиртайм бол?
Өвдөгийг тань дэрлээд зүйрмэглэжээ би
Өвсөн дотор шувууд ингэж амардаг биз ээ...
Д. Нямсүрэн
2009-05-22 13:08:25
Жаргах нарны цацраг
Цэнхэр тэнгэрийг дураар солонгоруулна!
Түнэлийн сууринд
Түжин ажин ноёлжээ.
Өөхөн дэн нь хүртэл
Өөрийн гэсэн гэгээтэй буйдад
Халтар банхарын
Хаяахан хуцах дуун
Хайлаасны навч таслана.
Үнээний зэлэн дээрээс
Ижий гунхасаар айсуйд
Аавын аялгуулах уянгасаж
Дүүгийн гэмгүй инээдэнд
Дүнхгэр ой хэлд орно.
Ай сайхан ахуйд минь
Амгалан уйтгар суниаж
Араас ирсэн салхис
Айрагны хөхүүр түшээд нойрсоно.
2008.3.22 УБ хот
2009-05-19 23:11:04
Нарны хүйтнийг би мэдэрсэн
Намрын төглөөр зугаалахдаа...
2008.3.3 УБ хот
2009-05-15 19:10:56
Дорно дахины яруу
найргийн євєрмєц нэг хэлбэр бол японы хайку билээ. Японы хайку 3 мєр 17 vет шvлэг юм. Нэг хайку гол тєлєв 5-7 vгээр бvтэх бєгєєд 8 vгтэй байх нь ховор тохиолдоно. Ер нь япон яруу найрагт шvлгийн бvтэц нь мєрийн жигд хэмнэл бєєєд толгой буюу сvvл холбох шаардлага байдаггvй. Японы шvлгийн бvтэц буюу шvлэглэх ёс, єєрийн уламжлалд тvшиглэж бvvр дундад зууны эхэн vед батжин тогтжээ. Энэ нь 5 болон 7 vет мєрєєр ээлжлэн шvлэглэх ёстой байжээ. Японы зохиолын яруу найраг эхэн vедээ Танка (богино дуу) гэдэг шvлгийн хэлбэрийг боловсруулан тогтоожээ. Энэхvv танка бол 5 мєр 31 vет шvлэг бєгєєд мєрийн vеийг тодорхойлбол 5-7-5-7-7 байна. Тэгэхдээ эхний гурван мєрийн vеийн нэгж нь эхний бадгийг бvтээж дараах хоёр мєрний нэгж нь хоёр дах бадгийг бvтээдэг ажээ. Танка хэлбэрт шvлгийн энэхvv бvтэц яваандаа хайку хэлбэрийг буй болгосон ажээ.
Хайку шvлгийг vvсгэн бvтээгч нь японы сонгодог яруу найрагч Басё билээ. Басёгийн уран бvтээлд хайку жинхэнэ бодит хэлбэр, шvлэглэх ёс гуримаа олжээ. Японы яруу найргийн тvvхэнд “Басёгийн сургууль” буюу єєрийн барилыг дагагч олон яруу найрагч тєрєєлсэн энэ хvн 1644-1694 оны хооронд амьдарч байжээ. Басё хайку хэлбэрийн яруу найргийн мэргэжлийн багш байсан бєгєєд японы яруу найрагт хайку хэлбэрийн шvлгийг цэцэглэлтийн дээд шатанд гаргажээ. Тийм учраас Мацуо Басё гэдэг нэр бараг япон яруу найраг гэсэнтэй адил ойлгогдох болж тvvний “Хуучин цєєрєм” гэдэг хайку гарсан цагаасаа эхлэн япон яруу найргийн “vлгэр жишээ шvлэг” болжээ. єєрєєр хэлбэл хайку шvлгийн ойлголтын загвар болсон байна. Тэр шvлгийн эх ийм юм.
"Японы Хайку хэлбэрийн шvлгийн тухай" цааш унших »
найргийн євєрмєц нэг хэлбэр бол японы хайку билээ. Японы хайку 3 мєр 17 vет шvлэг юм. Нэг хайку гол тєлєв 5-7 vгээр бvтэх бєгєєд 8 vгтэй байх нь ховор тохиолдоно. Ер нь япон яруу найрагт шvлгийн бvтэц нь мєрийн жигд хэмнэл бєєєд толгой буюу сvvл холбох шаардлага байдаггvй. Японы шvлгийн бvтэц буюу шvлэглэх ёс, єєрийн уламжлалд тvшиглэж бvvр дундад зууны эхэн vед батжин тогтжээ. Энэ нь 5 болон 7 vет мєрєєр ээлжлэн шvлэглэх ёстой байжээ. Японы зохиолын яруу найраг эхэн vедээ Танка (богино дуу) гэдэг шvлгийн хэлбэрийг боловсруулан тогтоожээ. Энэхvv танка бол 5 мєр 31 vет шvлэг бєгєєд мєрийн vеийг тодорхойлбол 5-7-5-7-7 байна. Тэгэхдээ эхний гурван мєрийн vеийн нэгж нь эхний бадгийг бvтээж дараах хоёр мєрний нэгж нь хоёр дах бадгийг бvтээдэг ажээ. Танка хэлбэрт шvлгийн энэхvv бvтэц яваандаа хайку хэлбэрийг буй болгосон ажээ.
Хайку шvлгийг vvсгэн бvтээгч нь японы сонгодог яруу найрагч Басё билээ. Басёгийн уран бvтээлд хайку жинхэнэ бодит хэлбэр, шvлэглэх ёс гуримаа олжээ. Японы яруу найргийн тvvхэнд “Басёгийн сургууль” буюу єєрийн барилыг дагагч олон яруу найрагч тєрєєлсэн энэ хvн 1644-1694 оны хооронд амьдарч байжээ. Басё хайку хэлбэрийн яруу найргийн мэргэжлийн багш байсан бєгєєд японы яруу найрагт хайку хэлбэрийн шvлгийг цэцэглэлтийн дээд шатанд гаргажээ. Тийм учраас Мацуо Басё гэдэг нэр бараг япон яруу найраг гэсэнтэй адил ойлгогдох болж тvvний “Хуучин цєєрєм” гэдэг хайку гарсан цагаасаа эхлэн япон яруу найргийн “vлгэр жишээ шvлэг” болжээ. єєрєєр хэлбэл хайку шvлгийн ойлголтын загвар болсон байна. Тэр шvлгийн эх ийм юм."Японы Хайку хэлбэрийн шvлгийн тухай" цааш унших »
2009-04-16 22:01:45
Хавирганаасаа хийссэн
Навчсаа бэдэн
Харалган хайлаас
Зүг бүрнээ бөхийж
Сүүдэр-алгаараа
Навчсыг илбэн
Сүүлийнхээ юм шиг
Нухацтайяа тэмтэрнэ
Үүрд амирласан гуа ертөнц
Үдлээд л өнгөрөх
Буудал байснаа ойлголгүй
Үжиртлээ ирнэ, ээ хөөрхий
2007.12.27 УБ хот